3
şebbüsten vazgeçilmiştir(12). Nihayet İvaz Paşa, Dimetoka'daki Çelebi Sultan Mehmed Camii'nin de mimarıdır(13).
I. İvaz Paşa'nın Vakfiyeleri
İvaz Paşa'nın vakfıyesi bilinen vakıf müesseseleri Tokat ve Bursa şehirlerindedir. Uzunçarşılı, İvaz Paşa'nm, Tokat eserleri için üç, Bursa eserleri için de bir adet olmak üzere toplam dört adet vakfiye düzenlettiğini bildirir(14). Ancak bu sayıya, Vakıfkar Genel Müdürlüğü'ndeki bir bilgiyi de eklediğimizde, İvaz Paşa'nın düzenlettiği vakfıye sayısı beşe ulaşmaktadır. Sözkonusu vakfıyeler şunlardır:
A. İvaz Paşa'nın Subaşı iken Tokat'ın Sulu sokağında yaptırdığı cami ve medreseye ait olan 810/1407 tarihli vakfiye(15),
B. Yine Tokat'taki hayrâtına ait başka bir vakfıye(16),
C. Beyobası'ndaki zâviye ve medresesine ait olan 827/1424 tarihli vakfiye(17),
D. İnegöl'deki hayrâtı ile ilgili vakfiye18,
E. Çalışmamızın konusunu teşkil eden ve Bursa hayrâtı ile ilgili olan 830/1427 tarihli vakfiye.
--------------------
(12) Kepecioğlu, Kâmil, Bursa Kütüğü, I, 337.
(13) Ayverdi, Ekrem Hakkı, Osmanlı Mimarisinde Çelebi Mehmedve H.Sultan Murad Devri, II, 141 ve 150; Sönmez, Zeki, "Hacı İvazPaşa (831-1428), TDVİA, XIV, 487.
(14) Uzunçarşılı, a.g.m., s. 42.
(15) Uzunçarşılı, vakfıyenin nerede olduğu hakkında bilgi vermemektedir. Bk. Uzunçarşıh, a.g.m., s. 42.
(16) Uzunçarşılı, bu vakfiyenin de nerede olduğu hakkında bilgi vermemektedir. Bk. Uzunçarşıh, a.g.m., s. 42.
(17) Bıı vakfiyenin tercümesi ve tıpkı basırnı için bk. Uzunçarşıh, a.g.nt, s. 42-58. İvaz Paşa'nın Tokat'taki vakıflarına ait bir değerlendirme için bk. YÜKSEL, Ilasan, "Hacı İvaz Paşa'nın Vakıfları", Türk Yurdu, Aralık 1999-Ocak 2000 Ankara, c.XIX-XX, sy. 148-149, s. 277- 282.
(18) Gazzîzâde, İvaz Paşa'nın Bursa hayratına İnegölde mektep, İnegöl ile Bursa arasında bir han ve çeşmeyi de ilâve etmektedir (bk. Gazzîzâde, s. 6). Uzunçarşılı da aynı kaynağa dayanarak bu hayrattan söz etmektedir (bk. Uzunçarşılı, a.g.m., s. 49). îvaz Paşa'nm Bursa hayratını ihtiva eden VGMA'ndeki vakfıye suretinde şöyle özet bir başlık vardır: "Sadr-ı Esbak İvaz Paşa'nın İnegöl Kazasma muzaf mekteb ve Bursa Kazasma mülhak Dere Kızık karyelerinde kâin caıni-i şerifı vakfı 14 Zilhicce 1312/1895 tarihinde sâdır olan irâde-i 'aliyye mûcibince kaydolunmuştur". Bu ifadenin altında, vakfıye suretinin aslından nakledildiğine dair Anadolu Kazaskeri Kemaleddin Mehmed b. Ahmed'in onayı vardır. Buraya çıkartılan vakfıye sureti ise, Paşa'nm Bursa'da Kapalı Çarşı civarmda bulunan medrese, mescid, han ve çarşı ile ilgilidir. Özet başlıkta geçen İnegöl'deki mektep, han ve çeşmeye herhangi bir atıfta bulunulmamaktadır (bk. Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi, Defter no: 591, s. 191). Ancak, bu başlıktan hareketle İvaz Paşa'nın İnegöl'deki hayrâtı için de müstakil bir vakfiye tanzim ettirmiş olacağı anlaşılıyor. Bu konuyu açıkhğa kavuşturacak yeterli bilgi ne yazık ki yoktur. Mevcut bilgilere kaynak teşkil edenler dışında ne sicillerde, ne de muhasebe defterlerinde bu eserlerle ilgili herhangi bir belgeye rastlanmamıştır.
